"AB ile Türkiye arasında sivil toplum diyaloğunun güçlendirilmesi" programı kapsamında desteklenen "Entegre Katı Atık Yönetimine Avrupa Yaklaşımı" projesi, Şişli Belediyesi tarafından uygulanmakta. Proje ile Şişli Ilçesi`nin atık yönetim süreci ve alt yapısını Avrupa Birliği müktesebatına uyumlu hale getirecek sistemlerin geliştirilmesini ve Almanya`nın Hannover Belediyesi`nden iyi uygulamaların transferini hedefleniyor. Söz konusu proje Türkiye`de yerel yönetimler tarafından gerçekleştirilen ilk Entegre Atık Yönetimi projesi olması bakımından önem taşıyor.

Türkiye`de genelde mevcut atık yönetimi uygulamaları, atığın oluştuğu kaynakları dikkate almadan, atıkların şehir ortamından uzaklaştırılması şeklinde uygulanmaktadır. Bu proje ile alt yapısı kurulmak istenen entegre atık yönetiminde ise, mümkün olduğu ölçüde atık oluşumunun kaynağında engellenmesi, atıkların yeniden kullanımının özendirilmesi ve herhangi bir kaynakta oluşan her tür atığın yönetimini hedeflemektedir.

Proje kapsamında Şişli sınırları içerisindeki kurumlar arasında bir Yeşil Kurum Sertifikası (Çev-reye Duyarlı Işletme Sosyal Sorumluluk Projesi) sistemi geliştiriliyor. Entegre atık yönetimi için belirlenen kriterleri eksiksiz olarak yerine getiren kurumlara Yeşil Kurum Sertifikası verilecek ve Yeşil Plaket asma hakkı tanınacak. Bu kurumlar, çevre konusundaki sorumlulukları yerine getirdiklerini kamuoyuna kanıtlayabilecek. Bu kapsamda ilk uygulamalar Şişli sınırları dâhilindeki AVM`lerde başlanacak. AVM`ler kendi alanları içinde atık toplama noktaları oluşturacaklardır. Yakın gelecekte, Şişli`de toplama noktaları haritası yapılacak. Bu haritada ambalaj atıklarını toplama noktaları bulunan Yeşil Kurumlar`ın yerleri işaretlenecek ve böylece halkın ayrı topladığı katı atıklarını nereye götürebileceği öğrenilecek.

Alanında bir ilk olan projede Şişli Belediyesi`nin ortağı, dünya genelinde kabul gören bir çevre yönetim sistemi olan "ECOPRO-FIT"in en iyi uygulayıcılarından biri olan Almanya`nın Hannover Belediyesidir. Projenin ilk bölümünde Hannover Belediyesi`nde Şişli Belediyesi`nin ilgili yönetici personeline eğitim verildi teknik ziyaretler gerçekleştirildi. Ikinci bölüm olan "Uluslararası AB-Türkiye Ilişkilerinde Yerel Yönetimler ve Atık Yönetimi" konulu proje kapanış konferansı ise 23-24 Ekim 2009 tarihlerinde Istanbul`da gerçekleştirildi. Konferansa yurtdışından ve yurtiçinden, alanda çalışmalar yapan akademisyenler, başarılı proje uygulamalarına imza atan STK-yerel yönetim-özel sektör temsilcilerinin yanı sıra AB ve Türkiye`den üst düzey yetkililer konuşmacı olarak katıldı. Konferans dâhilindeki oturumlar ve fuar alanı sayesinde Türk ve Alman özel sektörü ve resmi kurumları arasında bir diyalog ortamı da gerçekleşmiş oldu.

Proje kapsamında Şişli Çevre Platformu adında bir internet sitesi kuruldu: www.sislicevreplatformu.com . Bu siteden proje hakkındaki güncel bilgilere ulaşabiliyor.

Proje başlangıcında Türk ve Alman danışmanlar, Şişli Belediyesi`ndeki ilgili birimlerden alınan veri desteği ışığında belediyedeki mevcut sistemi değerlendirdi. Çözüm amacıyla, özellikle sistemle uyumsuzlukları gözlenen okullarda, özel sektördeki paydaşlarında eğitim ve tanıtım toplantıları gibi kamu farkındalık kampanyaları orga-nize edildi. Projenin ilk 1 yılı süresince, Şişli Belediyesi`nin farklı birimlerinde konuyla ilişkili personele entegre katı atık yönetimi hakkında eğitim verildi.

Şişli`deki ilköğretim okullarında "Katı Atıkların ve Kullanılmış Ambalajların Değerlendirilmesi" başlıklı eğitimler düzenlendi. Ayrıca ÇEVKO Vakfı tarafından hazırlanmış olan "Eko Dino ile katı atıklar ve kullanılmış amba-lajların değerlendirilmesi" başlıklı kitabın yeni özel baskısı yapıldı ve 2.500 adet kitap 3.-5. sınıf çevre eğitim kitabı olarak dağıtıldı. Ayrıca Istanbul Teknik Üniversitesi ve Bahçeşehir Üniversitesinde de benzer eğitim çalışmaları gerçekleştirildi.

Şişli sınırları dâhilinde en çok katı atığın oluştuğu kurumlar olan alışveriş merkezlerinin yönetim ve personeline yönelik bilgilendirme toplantıları düzenlendi. Buna ek olarak üst düzey yöneticileri, işletme yetkilileri ve temizlik görevlilerine yönelik eğitim ve bilgilendirme toplantıları yapıldı. Ayrıca, AVM`lerden gelen özel istekler üzerine AVM`lerin temizlik ve teknik ekipleri ve AVM`lerde yer alan başta gıda ile ilişkili işletmeler olmak üzere yetkililer ve personele yönelik eğitimler düzenlendi.

Proje kapsamında Şişli`deki ilköğretim ve lise öğrencilerinde atık yönetimi ve geri kazanım bi-lincinin geliştirilmesi için "Çöpe Gitmeyen Fikirler" adında bir fikir-konsept yarışması düzenlendi. Yaklaşık 100 proje fikrinin katıldığı yarışmanın sonuçları 5 Haziran 2009 Dünya Çevre Günü`nde özel bir organizasyon çerçevesinde kamuoyuna açıklandı. Ayni gün kamuoyunda çevreyi korumanın geleceği korumak olduğu mesajını yaymak amacıyla Çevre Festivali düzenlendi. Festivalde müzik, eğlenceli ve bilgilendirici stantlar yer alırken, Şişli Belediyesi tarafından proje kapsamında aktif yer alan ve entegre katı atık yönetimine katılan kurumlara Teşekkür Belgesi verildi.

Projenin öne çıkan noktalarından biri de Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) temelli karar-destek sisteminin oluşturulması oldu. Söz konusu sistem 3 ana faaliyetten oluşuyor. Bunlardan birincisi Şişli Ilçesi`nde oluşan atıkların niteliğinin ortaya konulabilmesi amacıyla sahada veri toplanması ve atık karakterizasyon çalışmasının yapılmasıdır. Ikinci aşama Şişli genelinde mahalle nüfusu, sokaklardaki binaların kullanım amaçlarının (ev ya da işyeri), sokak ve binaların dijital harita üzerindeki yerleri gibi bilgilerin toplanarak mevcut durum analizini yapmak için kullanılacak veri tabanlarının oluşturulmasıdır. Üçüncü ve son adımda ise CBS araçlarını kullanarak analiz yapılması, analiz sonuçlarının görsel ifade edilmesini sağlayacak haritaların oluşturulmasıdır. Tüm bu çalışmalar ile ilçedeki mevcut durum incelenecek, gelecekte atık oluşumuna dair senaryolar incelenerek ilgililere sunulacaktır.

Yalnızca oluşan katı atıkların yönetimini değil günümüzde atık yönetiminin ayrılmaz parçası olan atık oluşumunun mümkün olduğunca azaltılması, oluşan atıkların mümkün ise yeniden kullanılması ve ekonomik değeri olan atıkların diğerlerinden ayrı toplanması ile geri dönüşüm sistemine dahil edilmesini de içeren entegre atık yönetimi sisteminin geliştirilmesi projenin önemli ayaklarından birini oluşturuyor. Ayrıca, enerji verimliliği ve yönetimi de bu kavramın bir parçası olarak değerlendiriliyor ve "Şişli Belediyesi Entegre Atık Yönetim Sistemi El Kitabı" hazırlanıyor.

editor@ekolojiteknik.com