Zamanımızın yaklaşık yüzde doksan`ını kapalı ortamlarda geçirmekteyiz. Binalar, toplam enerji kaynaklarının yaklaşık yüzde kırkını, üretilen elektrik yaklaşık yüzde yetmişini ve su kaynaklarının sekizde birini tüketmektedir. Özellikle ofis binaları söz konusu olduğunda, ticari binalar, okullar ve hastaneler oldukça yüksek bir enerji yoğunluğuna sahiptir.

Ülkemizde binalarda enerji tasarrufuna yönelik çalışmalar sürmekle birlikte gerçek anlamda yeşil ve yüksek performans binalarına ilişkin çalışma ve uygulamalar beklenen hızda gelişmemektedir. Yeşil bina kavramı içerisinde çevre, toplum refahı, enerji ve ekonominin tüm unsurlarının bir arada optimize edilmesi gerekmeli olup OSTIM`in Idare Binası bu amaç ve kapsamda bir ilki temsil etmektedir. Söz konusu bina, sadece enerjinin niceliğinin değil niteliğinin tasarrufunun en iyi bir şekilde örneklenmesini ve uygulanmasını gerçekleştirecek bir model olmak üzere tasarımlanmış olup Amerikan Yeşil Bina Konseyi`nin LEED platin bina sertifikası alacak düzeyde ve ASHRAE yüksek performans binaları genel kriterlerine uygun olarak yapılmıştır.

Bu binanın sertifikasyon değerlendirmesine esas teşkil eden LEED puanlarının kazanılmasına ilişkin ana kriterler altı ana başlık altında toplanmaktadır.

İnşaatının yapıldığı bölge ve saha özellikleri

Bu madde içerisinde, doğal yaşamın korunması, toplu taşımacılık, toplu tasıma noktalarına yakınlık, alternatif enerjili taşıtların ve insan gücüne dayalı (bisiklet gibi) vasıtaların kolay kullanımı, bunların özendirilmesi için uygun arazi koşullarının ve yolların oluşması, yağmur ve sel suyu yönetimi, acık alanların oluşturulması, bahçe tasarımı, uygun bitki örtüsü ve toprak eğimleri, doğal ve yerel süslemeler, ısı adacıklarının oluşumuna dikkat edilmesi, ışık kirliliğinin azaltılması, şehirleşme yoğunluğu, inşaat sırasında çevrenin kirlenmemesi ve doğal yasamın bozulmaması, ağaç kesilmemesi gibi konular yer almaktadır.

Su kaynaklarının verimli kullanımı

Bu maddede, suyun %30 ve üstündeki oranlarda tasarruflu kullanımı, bahçe sulamasında temiz suyun kullanılmaması, bahçe tasarımında yüzde elli daha az sulama gerektiren bitki örtüsü ve bahçe düzeni, atık suların geri kazanımında yenilikçi çözümlere yer verilmiştir.

Enerji verimliliği ve atmosfere sera gazı salınımları

Bu madde, binanın işletmeye alınmasına ilişkin alışılagelen düzenlemeler yanısıra özellikle enerjinin akılcı ve verimli kullanımında sekiz alt kriter sunmaktadır. Bunlar sırası ile minimum enerji kullanımına ilişkin performans eşikleri, yenilikçi ve çevreye daha duyarlı soğutucu akışkanların kullanımı ve yönetimi, enerji performansının optimizasyonu, gömülü (yerinde ve dağıtık) enerji sistemlerinin kullanımı, işletmeye almada yenilikçilik, binanın gerçek zamanlı denetimi ve ölçümler, yeşil enerji kullanımıdır.

Kullanılan yapı malzemeleri ve ham madde kaynakları

Bu madde, binanın yapım aşaması da dâhil olmak üzere, kısa ve uzun vadede çevrenin ve insan sağlığının korunmasında; kullanılan malzemelerin kaynağına ve yapımına odaklı bir maddedir. Bu maddeye göre, yerel ve çevre sertifikalı doğal kereste (minimum düzeyde olmak üzere) kullanımı, bunun sürdürülebilir ormanlardan temini, tüm yapı malzemelerinin mümkün olduğunca yerel piyasadan tedariki, inşaat atıklarının en az yüzde elli geri kazanımı ve çevreyi kirletmeden geri dönüşümlü olması, hızlı geri dönüşümlü ve tekrar kullanıma müsait malzeme kullanımı, her türlü cihaz, makine ve aksamın, elektrik malzemelerinin, mobilya, mefruşat ve diğer yapı sistemlerinin yerel ortamda ve çok yakın çevrede imaline öncelik verilmesi, yeşil bina kavramının önemli ve vazgeçilmez unsurlarıdır.

İç hava kalitesi

Bu maddenin iki ön koşulu vardır. Bunlar; tütün kullanımına karşı tam bina denetimi ve hava kalitesi koşullarının sağlanmasıdır. Bu ön koşulların yerine getirilmesi kaydı ile aşağıdaki başarı puan kriterleri söz konusu olur: Taze dış hava kalite denetimi, hava kalitesi ek önlemlerinin alınması, yalıtım, yapı, boya, kaplama döşeme, halı ve mobilya gibi malzemelerin zararlı ve uçucu kimyasal madde içermemesi veya en alt düzeyde olması, iç mekânda zararlı kimyasal madde yayan cihazlar [fotokopi makinesi gibi], yapıdaki zararlı ve kirli madde kaynaklarının denetim altında tutulması, doğal aydınlatmada %75 ile %90 arası yararlanma oranı, duman, zehirli gaz ve benzeri tehlikelere karsı önleyici ve erken ihbar sistemleri. Bu parametrelere ek olarak engellilerin her türlü gereksiniminin karşılanması, (duş, lavabo, klozet, kapı ve pencere kolları gibi) aktif hijyen kontrolü artı puan getirici önlemlerdir.

Tasarım sürecinde yaratıcılık ve yenilikçilik

Bu maddede, bina tasarımının LEED sertifikalı mühendisler tarafından gerçekleştirilmiş olması, tasarımın her boyutunda yenilikçilik ve yaratıcı ürün ve sistemlerin kullanımı yer almaktadır.

Yeni OSTIM Idare Binası 3 katlı, toplam 2.700 m²`lik bir yapıdır. OSTIM Idare Binasındaki birleşik ısı ve güç sisteminin elektrik üretimi, bu santral ile de ilişkilendirilerek kolay bir güç alışverişi söz konusudur. Binanın tüm yapı elemanlarının ve mefruşatının seçiminde çevre, sağlık, hijyen, hava kalitesi, yakın bölgeden temin, sürdürülebilirlik, geri ve tekrar kullanılabilirlik gibi ve yukarıda özetlenen tasarım önceliklerine uyulmuştur. Binanın pencereduvar oranı, 12 aylık süre içerisinde doğal aydınlatma avantajına karşın soğutma yükleri ve ısıtma yükleri, ısı yalıtımı ve görsel konfor parametreleri açılarından optimize edilmiş, pasif gölgeleme ve Trombe duvarısera uygulaması öngörülmüştür.

Trombe duvarı bir cam sera içersinde olup ısınan ve depolanan hava kısın fanlar aracılığı ile bina içerisine verilmekte, gündüz duvarda depolanan ısı gece kullanılmaktadır. Zeminde ısı depolayıcı doğal taşlar ve dekoratiffonksiyonel havuz bulunmaktadır. Yazın ise genelde Trombe duvarı alanı içerisindeki hava binaya verilmeden dışarı atılmaktadır. Bina kış ve yaz işletmesi olarak iki mevsimin özelliklerine göre tasarlamış ve gerekli optimizasyon buna göre yapılmıştır.

BIG (Bileşik Isı ve Güç) sistemindeki doğal gaz motorlarında üretílen elektrik gücü kısmen akümülatörlerde depolanabilmekte ve kesintisiz, kaliteli güç kaynağı sağlama görevini de üslenmektedir 2 BIG ünitesinden en az bírisinin işletmede kalma güvenirliği %99.9`dur. Bu nedenle binada aynca jenatörlere gerek duyulmamıştır. Gerektiğinde bu sistemle OSTIM AYEN enerji santrali arasında enerji alışverişi yapılabilmektedir.

Kış Işletmesi

Kış mevsiminde HVAC (iklimlendirme) sisteminde fancoil klima ve döşemeden ısıtma kullanılmaktadır. Yaz mevsiminde ise döşemeden soğutma bir uygulama seçeneğidir. Yapılan bir optimazasyon çalışması ile bina enerji ve güç talepleri en uygun bir şekilde ve geniş bir arz yelpazesi içerisinde karşılanmaktadır.

Yaz Işletmesi

Yaz aylarında pik elektrik yüklerinde 160 kW faydalı ısı elde edilmektedir. Bunun 11 kW`lık bölümü absorpsiyonlu (emme) soğutucuya verilmekte, buna karşılık bu sistemin soğutma kulesinde 110 kW ısı geri kazanılmaktadır. Soğutma yüklerinin geri kalan bölümü ısı pompası tarafından karşılanmaktadır. Güneş toplayıcılarından ise 10 kW ısı elde edilmektedir. Taze hava toprak altındaki özel bir hijyenik hava kanalında yazın ön soğutma ve nem almaya (kışın ön ısıtma) tabi tutulmaktadır. Ayrıca çevredeki işyerlerinin ısı yüklerinin de enerji kaynağı ile karşılanması için sıcak su servis hattı da düşünülmektedir. Sistemde ayrıca 200 kWh kapasiteli sıcak ve soğuk enerji depoları bulunmaktadır.

Atık Su Arıtımı, Geri Kazanımı ve Yeniden Kullanımı

Yeşil binada, günlük kullanım sonucu oluşan atık sular ve Yeşil Bina parsel sınırları içine düsen yağmur suyu mevcut atık su arıtma sistemine gönderilir. Bu sistemde standartlara uygun şekilde arıtılan atık sular sonrasında tuvaletlerde ve bahçe sulamasında kullanılır. Atık su arıtma tesisi biyolojik arıtma prensibinde ardışık kesikli reaktör olarak tasarlanmış olup çalışma temeli; havalandırma tankında bulunan mikroorganizmaların atık sudaki kirleticileri besin olarak kullanarak uzaklaştırması ve sonrasında dezenfeksiyonu için özel fitrelerden geçirilmesi esasına dayanır. Toplanan yağmur suyu ise ön arıtımdan ve sonrasında filtrelerden geçirilerek sisteme dahil edilir.